مىباشد و آنچه حاره است مجوزه در امراض قويه است و آنچه لينه است در جميع اوقات فضول و ساير امراض كه حقنه را در آن منفعت است اختيار آن مجوز است و بهترين اوضاع شخص بوقت حقنه بر هيئت استلقا است و نصب افتادن بعد از آن افتادن به جائى كه وجع در آن جانب است و بهترين اوقات از براى حقنه در تابستان بوقت صباح است و يا عصر و در زمستان بوقت نيم‌روز و مىبايد كه شخصى كه ارادهء حقنه مىكند پيش از اختيار حقنه بحمام نرود زيرا كه حمام قابض است و مقصود آنچه از حقنه است حاصل نمىشود و اما حقنه در حمام و بعد از حقنه بحمام رفتن مجوز است بلكه بعد از حقنه و مسهل البته بحمام مىبايد رفت . [ 83 ] « مقاله در بيان تدابير و قوانين و جميع اطبّاء در مواضع محتاج به آن » و ببايد دانست كه دوا را دو قوتست لطيفه و كثيفه و هرگاه كه معالج استعمال دوا بطريق ضماد و طلا در موقع مقصود علاج كند قوت لطيفه نفوذ در عضو مىكند و كثيف محتبس در عضو مىشود و مىماند پس انتفاع درين نافذ حاصل است مثل مزاج تلقان جو با كشنيز در طلا و ضماد و خنازير و مقرر داشته اند كه آنچه بر اعضاى رئيسه ضماد و طلا كنند در آن از ادويه عطريه مىبايد كرد تا افادهء قوت آن عضو كند و در طلا و يا ضماد مزاج ادويه قابضه بايد كرد تا حفظ قوت آن عضو كند و مراعات امثال اين قوانين در اوقات علاج معالج را ضرورى است و اگر در بعضى اوقات به طول احتياج افتد از حار و بارد بالفعل مثل آب گرم و آب سرد بايد كه معالج احتياط كند اگر چنانچه در آن عضو از فضول